Geldermalsen revisited


Vanzelfsprekend wilde ik iets schrijven over "Geldermalsen". Ik wilde het ultieme stuk schrijven. Een kloppend, rond verhaal. Dus daaraan ben ik al vele malen begonnen, in mijn hoofd, op de laptop. Maar het werkte niet. Want telkens als ik een element had uitgewerkt, stond er een tegen-element levensgroot in de weg. Dit is dus 'mosterd ver na de maaltijd'. Maar misschien is het goed om de mosterd in huis te hebben voor de volgende maaltijd.

Inmiddels ben ik in Geldermalsen geweest, Tweede Kerstdag, niet om poolshoogte te nemen, maar voor een familiedag. Vroeger kwam ik er vaker. Het is een erg gewoon dorp, in alle betekenissen van het woord. En ook nu was het 'gewoon', al moesten we vanaf de snelweg eerst langs een rij met borden "Nee tegen het AZC".

Wat er gebeurd is in Geldermalsen is een verhaal met enkel verliezers: de vluchtelingen, de inwoners aan de ene kant, die aan de andere kant, de politiek en in bredere zin de democratie.

Allereerst. Wij zijn gehouden aan het toelaten en opvangen van vluchtelingen. Dat zijn we vanuit moreel oogpunt, en vanuit internationaalrechtelijk oogpunt. We moeten die instroom controleren, vaststellen of het vluchtelingen zijn: het asielrecht is geen carte blanche, maar het asielrecht bestaat en terecht, want de omstandigheden die leiden tot vluchten zijn verschrikkelijk. Vluchtelingen hebben alles al verloren, en als ze vervolgens hier niet welkom zijn, verliezen ze definitief.

De goedwillende inwoners van Geldermalsen hebben 'verloren', want hun geluid is ten onder gegaan in het grote geweld. Zij dachten te weten in wat voor plaats ze woonden en met wie, maar dat blijkt betrekkelijk.

De tegenstanders in Geldermalsen denken gewonnen te hebben, maar zij hebben juist veel verloren: hun onschuld en hun waardigheid. De meesten zullen zichzelf niet terug kunnen zien zonder schaamte.

Maar de grootste verliezers zijn het politieke bedrijf en de democratie. Alle overbekende fouten zijn gemaakt in dit proces: megalomanie, tunnelvisie, maar vooral het verliezen van het contact met de samenleving, die de politiek zegt te dienen. Het werd een project om de verkeerde redenen. Het werd een project van absurde omvang. En het werd vooral een project zonder enig draagvlak.

In Oranje, hier vlakbij in de Gemeente Midden Drenthe, is een asielzoekerscentrum. Toen het COA en de Staatssecretaris dat wilden uitbreiden naar een onbeheersbaar aantal plaatsen, kwam de kleine bevolking ook in actie, hier en daar lichte agitatie, maar zeker niet zo gewelddadig als in Geldermalsen. Het plan ging van tafel. Afgelopen week hebben de inwoners van Oranje en de bewoners van het AZC een ongelofelijk plezierige kerstviering gehouden samen.


Michiel van de Kasteelen

  • Facebook Social Icon
  • Twitter Social Icon